Komische werkelijkeid

Aan de werkelijkheid heb ik meestal meer dan genoeg. Wonderschoon kan die zijn. Het andere uiterste doet zich helaas ook voor. Fantasie hoeft er voor mij niet bij. Wellicht werk ik daarom zo graag met een fototoestel. Hiermee legde ik ook vast hoe een eierschaal van een boerenzwaluw zo kwam te liggen, dat het leek alsof een voortijdig gevallen kastanje hieruit kroop, in plaats van een jonge vogel, die nog even veilig in een kunstig nest aan een eeuwenoude balk verblijft. Het vrouwtje vloog er ter afronding van haar broedklus op Stokkink mee van de delle naar buiten, waar het onder een meer dan een eeuw oude kastanjeboom belandde.

Bijna gefopt met rest ei

Bijna had een boerenzwaluw op de delle bij Stokkink me gefopt. Rond de middag zag ik een onrustig vrouwtje, dat al een paar dagen druk bewoog boven haar broedsel en af en toe een blik in het nest wierp, met een eierschaal naar buiten vliegen. Net hiervoor kroop kennelijk een jong uit het ei, terwijl ik nog recent vertelde dat dit volgens mijn waarneming altijd in de vroege ochtend gebeurde. Dan zie ik normaal eierschalen onder nesten liggen. Wijken de jongen van dit paar af? Zij en hun ouders bewonen het oudste nest aan de oude balken in onze boerderij, waar mijn vader in de jaren vijftig een plankje ter versteviging onder timmerde. Wel vaker zag ik dat eierschalen niet pal onder een nest lagen, maar in de vliegroute van de vogels. Niet eerder zag ik hoe een vogel dit net opengebroken omhulsel in het bekje nam en er mee wegvloog. In die route vond ik op meer dan tien meter van de grote achterdeur in het gras een deel ervan. Amper te onderscheiden van kort klaverbloeisel. Mooie schutkleur. Ik had het onwetend van de voorgeschiedenis waarschijnlijk niet gevonden. Weer een wonder.

Jongen in de ochtend

Waarom kruipen jongen van boerenzwaluwen in de vroege ochtend uit het ei? Dis is voor mij één van de vele wonderen van natuur. Er zijn vast mensen die direct weten te verklaren dat ze zo ook snel gevoerd kunnen worden. Maar hoe is deze biologische klok ingesteld? wil ik dan graag weten. Kortom, wat weet ik nog weinig maar van deze zomergasten, die ik nu al vele jaren op de voet volg op de delle van boerderij Stokkink, waar vanmorgen twee delen van een eierschaal op de harde stenen lagen. In een met dons gevuld nest moet nu minimaal één jonge boerenzwaluw verblijven, de eerste hier van 2022. Ik vermoed in het nest boven de grote nienduur, hoewel een vogel elders in een nest aan een oude balk naar mijn gevoel al veel langer heeft gebroed. Maar ook eierschalen vallen niet ver van een nest - of beter: de ouders gooien ze eruit, of vliegen er soms een eindje mee weg. De eerste jongen zijn niet vroeg dit jaar. Twee jaar geleden noteerde ik al op 10 mei, dat er jongen waren. Maar drie jaar geleden daarentegen ook op 28 mei.

Vele uren wachten

Terwijl de vrouwtjes van de boerenzwaluw geduldig eieren leggen en rond de twee weken broeden, zitten de mannetjes vele uren in hun nabijheid te wachten op een draadje of plankje, af en toe zingend/fluitend, druk met vereninspectie vanwege hinderlijke parasieten of driftig het territorium verdedigend. Vanmorgen zag ik zo vier mannetjes op een rij — van wie twee een nest hebben aan de donkere zijde van de oude balken — en drie broedende vogels. Eén mannetje zit vaak op een doek, die over een fiets is gehangen ter wering van vogelpoep.

Ook paar in oude stal

Ook de boerenzwaluw, die lang alleen vertoefde in de voormalige koestal van Stokkink heeft een partner gevonden. Het paar herstelt een nest boven een oude stallamp. De onrust op de delle als gevolg van later in mei gearriveerde zwaluwen heeft het leggen en bebroeden van de eieren dit jaar kennelijk wat opgehouden. Jonge boerenzwaluwen zijn er nog niet uit het ei gekropen. Vorig jaar waren er op 16 mei al jongen en twee jaar geleden zelfs al op 10 mei.