Nieuw Fries Journaal

De verschijning van het 12e Boerenzwaluw Journaal 2022 Friesland is een goede reden de winterslaap van dit blog te onderbreken. Jan de Jong uit Joure, boerenzwaluwonderzoeker van Vogeltrekstation Wageningen, heeft er weer een prachtig boekwerk van gemaakt, vol wetenswaardigheden en fraaie illustraties. In pdf-vorm zond hij me een exemplaar toe. Het is een eer hierin met mijn blog ruime aandacht te krijgen. Het is op internet te lezen via het blog van de Jong en door te klikken op deze zin.

Wereldwijde expositie

Mijn wereldwijde foto-expositie van boerenzwaluwen op Stokkink in 2022 is de derde expositie in deze vorm, via internet. In 2011 koos ik voor zo’n digitale tentoonstelling ter gelegenheid van het jaar van de boerenzwaluw. Vanwege het thema ‘zwaluw’ vorig jaar bij het Poëziefestival Gelselaar besloot ik dit na tien jaar te herhalen. Het vertaalproject De Hirundine (van de zwaluw) van het Poëziefestival Gelselaar, dat uitmondt in een uniek boek, maakt het aantrekkelijk dit nog een keer te doen. Het was echter wel een grote klus. Ik heb de afgelopen jaren via vele foto’s deze geliefde zomergasten nog veel beter bestudeerd en nieuwe waarnemingen gedaan. Uit duizenden foto’s selecteerde ik de afgelopen weken meer dan 240 opnames en monteerde die in een filmpje van tien minuten, zonder geluid. Ter toelichting zijn naast de thematische hoofdstuktitels slechts een paar worden toegevoegd. Deze expositie is er bovenal voor het kijkgenot.

Wereldwijde expositie

 

Bij het Poëziefestival Gelselaar op zaterdag 12 november presenteer ik opnieuw een wereldwijde foto-expositie van boerenzwaluwen op Stokkink. De derde inmiddels. Een selectie uit duizenden foto’s van dit jaar. In deze terugblik viel me op hoe vaak deze geliefde zomergasten dit jaar afdaalden op de lemen delle in onze oude boerderij. Al fotograferend ontdekte ik al een nieuwe bouwmethode. Sommige zwaluwen verzamelden eerst op de delle sprietjes gras en hooi en duwden die daarna in de modder van het slootje dat ik voor hen aanlegde. Bij afwezigheid van katten in het achterhuis kon dit zonder gevaar. Alleen omdat dat dit culturele erfgoed niet is omgebouwd tot woonboerderij kunnen de zwaluwen er nog hun nest bouwen voor hun jongen. Vee wordt er niet meer gehouden, al is er nog wel een koestal. Zwaluwen brengen er nog elk jaar leven terug. Oud-boerenleven, voor hoe lang nog? Deze en vele andere foto’s zijn al vooraf te zien via de livestream van het Poëziefestival, die vanaf kwart voor twee ’s middags via de site www.stichtingportfolio.nl is te volgen. Hans Keuper treedt er op. En er vindt een voorpresentatie plaats van het unieke boek bij het vertaalproject De Hirundine, Van de zwaluw.

Weer nacht op het nest

 

In schemerachtig licht op de delle van Stokkink zie ik vanmorgen even  na acht uur opnieuw enkele boerenzwaluwen. Twee paartjes op de rand van een nest en een eenling op een draadje. Toen het donker werd gisteravond moeten ze naar binnen zijn gevlogen. Rond zeven uur waren ze er nog niet. Het onthult een verhaal over de vogeltrek, over hoe deze zwaluwen zich in de omgeving verzamelen en nog contact hebben gehouden met hun partner van deze zomer. Is het nog te vroeg voor terugkeer naar Afrika, zijn hier nog voldoende insecten te vangen, of voelen de vogels na de lange warme en droge zomer overvallen door kou en regen? Complete antwoorden hierop zijn niet te geven. Een vermoeden ontwikkelt zich wel.

Ouders even terug

Tot onze grote verrassing zijn vijf oudere boerenzwaluwen na tien dagen voor even teruggekeerd in boerderij Stokkink. Mijn recent gehouden lezing in Veldhoek over deze zomergasten moet ik aanpassen. De regen en de kou gisteren, zondag 18 september 2022, lokten de vogels voor overnachting terug naar de droge en warmere delle, die door mijn echtgenote Arrie al voor een deel was schoongemaakt, ontdaan van hun poep. Gelukkig hebben we nog net niet het glas teruggebracht in het raam van de nienduur, waar zij door kunnen vliegen. De zich tegen de kou met zijn veren werende zwaluw met één gebroken staartpen herkende ik vanmorgen snel. Direct hierna vloog deze vogel van een draadje terug in het nest waarin hij zijn tweede broedsel groot hielp brengen en waarin hij zich vanmorgen diep verschool om warm te blijven. Twee vogels zaten op een balkje, één op een draadje voor de staarten van de koeien in de voormalige koestal en één op een nest boven een contactdoos voor elektriciteitskabels.