Eerste zwaluw binnen

Het is feest vandaag op boerderij Stokkink in Gelselaar. Op deze 8e april is de eerste boerenzwaluw van 2014 gearriveerd. Dat is niet uitzonderlijk vroeg. Twee jaar geleden glipte de eerste al binnen op 23 maart. En vorig jaar vloog de eerste van deze trekvogels op 12 april het achterhuis van deze boerderij binnen om er weer te gaan nestelen tegen de eeuwenoude balken. De laatste twintig jaren waren ze enkele malen nog later: in 2005 op 19 april en in 2002 pas op 23 april. Maar duidelijk is ook dat ze hun eigen trekschema volgen. De natuur in Nederland blijkt niet bepalend. Achter de olde schöppe (schuur) van boerderij Stokkink bloeide de bosanemoon dit jaar bijna een maand vroeger dan het jaar hiervoor, al op 25 februari. En in 2013 op 23 maart.

Verlangen naar lente

Wanneer verschijnt de eerste bosanemoon langs een slootje achter de schöppe, een oude schuur, bij boerderij Stokkink in Gelselaar? En wanneer kan ik hier de eerste boerenzwaluw weer verwelkomen? Ik kijk er door deze voorjaarsachtige winter al naar uit, maar misschien moeten we eerst nog wel sneeuw, vorst en guur weer trotseren.

Laatste is vertrokken

De laatste boerenzwaluw in boerderij Stokkink in Gelselaar is vertrokken. Vanmorgen (vrijdag 27 september) zat deze jonge vogel er nog, op een draadje. Dat bleef vanavond leeg. Als ik niet zo van de winter hield, zou ik nu al bijna weer terugverlangen naar de boerenzwaluwen. Nog één jonge boerenzwaluw overnacht net als afgelopen nacht (van 25 op 26 september) in boerderij Stokkink in Gelselaar. Nog twee jonge boerenzwaluwen hebben de afgelopen nacht doorgebracht op de deel van boerderij Stokkink. Ook op de avond van de 24e september overnachten ze op het al vertrouwde draadje voor het nest, waar de pas op 15 september zijn uitgevlogen. Ze zijn gezond. het weer is gunstig. Overdag vliegen ze elders. In de avonduren keren ze nog terug naar huis, hoewel alle volwassen vogels al zijn vertrokken. Wellicht naar plekken waar veel van deze trekvogels zich verzamelen voor de grote reis naar Afrika. Hoe lang nog vertoeven de laatste jongen 's nachts op Stokkink? Vandaag, zondag 15 september, zijn de drie laatste jongen van de boerenzwaluwen in boerderij Stokkink uitgevlogen. Gisteren verlieten de vier jongen van het op-één-na-laatste nest hun veilige plek en afgelopen woensdag vlogen ook nog jongen uit. Zoveel uitgevlogen jongen zo laat in het seizoen heb ik niet eerder meegemaakt. Wel waren er soms nog laat jongen, maar die werden dan veelal op het laatste moment aan hun lot overgelaten door ouders, die de drang terug te keren naar zuidelijk Afrika niet konden weerstaan. De jongen die nu nog in het achterhuis vliegen zien er gezond uit, worden nog steeds goed gevoed. Zou het laat begonnen seizoen ook een laat slot krijgen? En lukt het de jongen dan toch nog de grote tocht te beginnen en te voltooien?

Koekoek bij zwaluw?

Vreemd verschijnsel onder de boerenzwaluwen op 11 september 2013 in boerderij Stokkink. Net uitgevlogen jongen kropen deze dag in een nest met niet uitgevlogen jongen. Doet haast denken aan koekoeksjongen. Of zouden ze er voor kiezen samen op te trekken nu de tijd gaat dringen? Niet vast te stellen was of ze ook door beide ouderparen werden gevoerd, maar druk was het wel.

Ouders van nog net niet uitgevlogen jonge boerenzwaluwen vliegen af en aan in boerderij Stokkink. Terwijl het ouderpaar van deze week uitgevlogen jongen aan de achterzijde van de eeuwenoude balk even uitrust op een deurtje. Dit behoort met ingang van morgen ook bij het beschermd dorpsgezicht van Gelselaar. Zie recente filmpjes hierboven en hieronder.

Halen jongen Afrika?

Zijn de boerenzwaluwen door de fraaie zomer van 2013 te optimistisch geworden, of duurt het zwaluwenseizoen dit jaar op boerderij Stokkink in Gelselaar echt iets langer. Een feit is in elk geval dat er nu nog drie nesten zijn met jongen, die nog niet zijn uitgevlogen. En die drie nesten zitten zeer dicht bij elkaar. In één nest zitten jongen te popelen om te gaan vliegen. Misschien wachten de ouden en alle jongen op elkaar. Dat hopen we dan maar. Maar ze moeten zich al bijna gereed maken voor de grote trektocht, die hen terugbrengt zuidelijk Afrika. De dagen worden steeds korter en de nachten worden langer. Voedsel in de vorm van insecten wordt schaarser en de tijd om insecten te vangen neemt af. Soms raken de ouders in grote tijdnood en zien ze zich gedwongen hun jongen hier achter te laten. Nog enige tijd hoor je jongen dan soms schreeuwen om voedsel, bij elke beweging die ze horen in het achterhuis van de boerderij. Geleidelijk aan worden hun noodkreten dan zwakker. Overleven zonder ouders is voor de jonge vogels niet mogelijk. Vorig jaar vertrok de laatste jonge boerenzwaluw op 21 september. Een jaar eerder enkele dagen later. Maar dan zijn de jongen, die nu nog in het nest vertoeven vast niet groot en sterk genoeg voor een tocht van acht- tot tienduizend kilometer. Een fraai najaar is misschien nog hun redding.