Ochtendtaferelen

Elke nieuwe dag zorgt ook deze zomer bij de boerenzwaluwen op Stokkink weer voor bijzondere taferelen. In de voormalige koestal moedigde vanaf een racefiets een van de ouders jongen (tweede broedsel dit jaar) in een nest boven een oude stallamp aan uit te vliegen. Even hiervoor zag ik hoe op het dak van de olde schöppe (schuur) vrolijk kwetterende zwaluwen neerstreken op de pannen voor wat een ochtendberaad leek, over wat ze vandaag samen ondernemen. Druk scheerden ze tevoren nog langs de lucht. En op een kreet van een van hen (geen echte angstkreet, maar meer een fluitje voor vertrek) vlogen ze direct allemaal op. Even later streken zwaluw neer op de straat bij de schuur voor het verzamelen van sprietjes voor nestherstel. Waartussen ook jongen, die zo goed met eigen ogen konden zien wat hun volgend jaar bij terugkeer staat te wachten.

Onder en op het dak

Ter verkoeling zochten boerenzwaluwen vanmiddag toch weer het achterhuis op van boerderij Stokkink, terwijl enkele vogels tijdelijk juist het zeer hete dak van de olde schöppe verkozen om parasieten tussen de veren te verjagen. Op een alarmroep van één van de vogels, die wellicht een voor jonge zwaluwen gevaarlijke valk zag, vloog er ineens een flink aantal tegelijk op.

Afname overnachting

De stijgende temperaturen deze week bieden me meteen een verklaring voor de grote afname van het aantal boerenzwaluwen dat in het achterhuis van Stokkink overnacht. Zaten er soms de afgelopen tijd tot wel rond de veertig vogels op draadjes in het achterhuis, de afgelopen nacht waren er dat nog maar een paar. In tegenstelling tot voorgaande jaren vaak verbleven 's nachts deze zomer nog zeer veel vogels in de boerderij. Ik vroeg me af waarom. Nu de temperatuur 's nachts weer oploopt, zie ik een verband. Vanmorgen waren er nog slechts pas uitgevlogen jongen en een paar oudere jongen. Op de lemen vloer lagen ook weer nieuwe eierschalen. Ten teken dat er ook weer jongen uit het ei kropen.

Avontuurlijk ingesteld

Jongen van boerenzwaluwen, vooral de al iets oudere, zijn net als bij andere levende wezens veelal avontuurlijk ingesteld. Zo maakten vanmorgen weer enkele jongen dolle pret met het opzoeken van bijzondere plekken in het achterhuis van Stokkink en soms met grote vaart achter elkaar aanjagen.

Eierschalen op leem

Op de eeuwenoude lemen vloer op de delle van Stokkink (waar anders?) liggen weer eierschalen van boerenzwaluwen en ook op andere plaatsen in het achterhuis. Vandaag en enkele dagen geleden kropen hier in twee nesten jongen van een tweede broedsel uit het ei. 

Zwaluwen verrassen

Boerenzwaluwen verrassen me nog regelmatig. Met uitvliegen en het kiezen van bijzondere zitplekken. Even dacht ik vanmorgen bij het zien van twee zwaluwen op oud boerengereedschap in het achterhuis dat het volwassen vogels waren, die uitvliegende jongen volgden. Maar bij het beter bekijken van mijn foto's ontdekte ik, wat ik bij beter nadenken had kunnen weten, dat het oudsten jongen van dit jaar waren, die al volwassen ogen en die graag alles onderzoeken. Zo dat ze op de tanden van een grepe (zo noemen wij een vork met vier tanden), die onder de hiele (zijzolder) uitstak. Iets verderop bleken in een voormalige kalverstalletje de jongen in een slecht zichtbaar nest al uitgevlogen (op 4e foto van 21 juli zijn ze nog ter zien in hun nest). Een paar jongen ontdekten vanmorgen hardhandig dat de niet door glas in een raampje kunt vliegen. 

Leeftijdsverschillen

Leeftijdsverschillen bij jonge boerenzwaluwen laten zich aflezen aan hun gedrag en uiterlijke kenmerken. Pas uit het nest uitgevlogen jongen warmen zich nog graag aan elkaar, voelen zich kennelijk ook wat veiliger dicht bij elkaar, op een draadje. Hebben omdat ze nog weinig vliegen ook amper ruimte nodig voor hun vleugeltjes. Zijn de al iets ouder dan nemen ze graag iets meer ruimte in. Aan de lengte van staartveertjes en lichte of iets donkerder veertjes is ook te zien hoe oud ze ongeveer zijn. Komen ze nog maar net uit het nest, met zeer weinig ruimte, dan zijn de staartveertjes afgestompt. Een de veertjes zijn dan ook wat donsachtiger. Een paar weken later zitten ze strak in de veren. Iets oudere boerenzwaluwen doen graag ook gekke dingen, gaan bijvoorbeeld op een voor deze vogels vreemde plek zitten of hangen. 

Al voor tweede keer

Voor de tweede keer dit jaar vlogen vanmorgen jongen uit het nest aan de nienduurbalk en weer gingen ze eerst bovenop de nienduur (grote achterdeur zitten), terwijl op de draadjes hier tegenover en elders op de delle van Stokkink al eerder uitgevlogen jongen alles gadesloegen. Eén jong durfde vanmorgen de grote sprong nog niet aan en bleef achter in het veilige nest. Op 3 juni vlogen de jongen van het eerste broedsel hier uit. 

Flitsbezorging voer

Als de jongen groot zijn, worden ze in vliegende vaart gevoerd, met flitsbezorging, waarbij de ouder afremt met de vleugels in parachutevorm en na aflevering direct rechtsomkeert maakt.    

Overvliegend voer

Twee jonge boerenzwaluwen kregen, gezeten bovenop het onderste deel van de nienduur, te maken met overvliegend voer en enige verwarring hierdoor over wie de gelukkige zou zijn.Voor het achteraan zittende jong vloog ma/pa met een boogje.Welk jong bij deze beurt werd overgeslagen is op de vierde foto goed te zien.

Drukte in de ochtend

Jonge boerenzwaluwen en volwassen vogels, die er tussendoor vliegen met voer voor nog niet uitgevlogen jongen, zorgen in de ochtend in het achterhuis van Stokkink voor grote drukte. Niet eerder bleven jongen er massaal zo lang rondvliegen en zitten in de ochtenduren. Veel plezier beleven zij er ook aan vreemde zit- en hangplekken uit te proberen. 

Voeren bij zandloper

Twee pas uitgevlogen jonge boerenzwaluwen lieten zich, gezeten op het onderste deel van de nienduur (grote achterdeur), vandaag graag voeren nabij de zandloper op de middeler, die op Stokkink toepasselijk altijd 'middendure' werd genoemd. Die zandloper kennen we ook als stiepelteken. waarover meer is te lezen op https://nl.wikipedia.org/wiki/Stiepelteken.  

Kleutertjes op deur

Twee jongen van een afgelopen week uitgevlogen drieling boerenzwaluwen zitten graag samen, gelijk kleuters op een hek, op het onderste deel van de nienduur, de grote achterdeur, waarvan het bovenste deel meestal ver openstaat. Het bezorgde ouderpaar, dat deze plek iets te gevaarlijk vindt, komt er soms even bij zitten. Verwachtingsvol openen de hongerige jongen dan hun bekjes.