Onrust tussen balken

Onrust onder de boerenzwaluwen tussen de eeuwenoude balken op Stokkink vertelt meestal van een nieuwkomer, veelal een vrouwtje. Zo ook vanmorgen. Vier paren vertoeven nu in het achterhuis en twee (nog) alleenstaande mannetjes. Van het nieuwe paar, dat voorop de delle wil nestelen, bij een lamp, maakte ik bij hoge uitzondering een flitsfoto. Om de vogels niet te (ver)storen laten we hier zelden licht branden. Bij het nest is het zo altijd schemerachtig. Maar om het prille geluk van de twee zwaluwen hier vast te leggen gebruikte ik de flitser. Ze schrokken er vrijwel niet van. Opmerkelijk gedrag vertoonden ondertussen de al eerder gevormde paartjes, die druk met elkaar kwetterden ook even op vreemde plekken gingen zitten, ver van het al gekozen nest en in nesten waar ze eerder niet naar omkeken. De alleenstaande mannetje weerden zich ook, zongen nadrukkelijk. Even later vlogen ze weer naar buiten, ook achter de nieuweling en haar partner aan. 

Druk met sprietjes

Het tweede paar boerenzwaluwen op Stokkink is bij het nestherstel vooral druk met sprietjes. het lukt dit mannetje en vrouwtje soms maar moeite die goed weg te werken in de modder uit het door ons aangelegde slootje. Soms moeten de partners zo ook lang op elkaar wachten bij hun kluswerk, wat af en toe leidt tot zichtbaar ongeduld. Een andere keer nemen ze er samen ook zichtbaar te tijd voor op de vaste zit- en hangplek, met een sprietje in een bekje. 

Stevig in gesprek

Ik spreek na vele jaren onderzoek nog niet de taal van boerenzwaluwen, maar beeldtaal spreekt voor mij ook boekdelen. Het eerste paar van deze geliefde vogels dit jaar zat vanmorgen weer even op het 'verlovingsbankje', dat ik ook voor de lens kreeg bij hun direct uitbundige liefde. Vanmorgen maakte het paar zich er op voor een nieuwe dag. Terwijl het vrouwtje met een pootje nog wat veertjes aan haar kopje bewerkte of jeuk bestreed, drong het mannetje, dat al weer aan de slag wilde, aan. Daar leek het vrouwtje niet van gediend. Aan de hand van een serie foto's achter elkaar kon ik goed hun gedrag volgen. Of ik het juist interpreteer, weet ik niet, maar ik denk niet dat ik er ver naast zit. 

Voorkeur voor glijplek

Kiest een boerenzwaluw direct na aankomst voor een moeilijk zitplek dan doet dit vermoeden dat die vertrouwd was en als aantrekkelijk is ervaren. Vandaag zag ik dat na een half jaar weer een zwaluw op het schutglas zat van een lamp vooraan in het achterhuis. De vorig jaar in oktober even teruggekeerde vogel zat hier vaak. De pootjes waarmee een zwaluw goed een tak of draadje kan omklemmen, zijn volstrekt ongeschikt om hier houvast te krijgen. Toch zitten zwaluwen, die op luttele afstand hun nest hebben getimmerd op een contactdoos en aan draden voor de elektriciteit, hier graag. Nu maar afwachtten he snel deze zwaluw een partner weet te vinden.

Druk op Koningsdag

Het werk (nestherstel) van de boerenzwaluwen op Stokkink gaat op Koningsdag door. Met sprietjes (vaak van de vloer) en modder uit een door ons aangelegd slootje als materiaal. 

Schilderen met foto's

Ik schilder graag met foto's portretten van boerenzwaluwen, die hiervoor vaak geduldig poseren op de delle van Stokkink.

Vast patroon bij paren

Net als bij mensen verschilt bij boerenzwaluwen elk paar. Maar in de eerste contacten tussen een mannetje en een vrouwtje zie ik bij deze geliefde/verliefde vogels vaak wel vaste patronen. Verlegen zit dan een vrouwtje lang roerloos op een nest of draadje (logisch na een lange reis en aankomst op een vreemde plek), terwijl het mannetje drukte maakt in een nest en een paar keer kwetterend en met wijd open bekje op haar afvliegt. Beantwoordt zij dat ook met een volledig open bekje dan is hun relatie vrijwel beklonken. Zo ook vanmorgen op Stokkink bij de aankomst van een achtste zwaluw dit jaar en de vorming van een derde paar. Op twee dicht bij elkaar zittende nesten aan een oude balk, vooraan in het achterhuis, waar in voorgaande jaren ook altijd één paar gebruik van maakte (samen zaten ze ook even op een vaste hang- en zitplek hierbij), zaten ze lang roerloos stil. Voor scherpe foto's was het er te donker. Toen de zon iets doorbrak kon ik toch nog net voldoende vastleggen van hun intiemere leven.

Uitbundig verwelkomd

Uitbundig kwetterend zong vanmorgen een boerenzwaluw op de delle van Stokkink het vrouwtje toe dat nog maar net is gearriveerd en voor hem heeft gekozen, terwijl drie andere mannetjes ook nog smachten naar een partner. Alsof deze gelukkige vogel liefdesgedichten voordroeg aan de nestgenoot die na bijna twee weken kon worden verwelkomd. Even later naderden ze elkaar met wijd geopende bekjes, gelijk een eerste kus, op de eerste dag. De nieuweling is de zevende boerenzwaluw in ons achterhuis, waar inmiddels al een paar een nest heeft hersteld en bijna klaar is voor de volgende belangrijke stap: eieren leggen en deze uitbroeden, door het vrouwtje.

Tweede paar zwaluwen

Precies twee weken na de terugkeer van de eerste boerenzwaluw op Stokkink zijn er, na aankomst van de zevende vogel, twee paartjes. Zo zie ik rond half acht in de morgen op 22 april. Mij ontbreekt de tijd om de ganse dag alles te volgen, maar mijn al jaren durende onderzoeksproject bevindt zich in het oude achterhuis van de boerderij op zo’n geringe afstand van mijn werkkamer, dat het me lukt wel veel nieuwe ontwikkelingen snel mee te krijgen. Vanmorgen waren drie mannetjes tussen de eeuwenoude balken onrustig aan het heen en weer vliegen. Opeens zag ik dat twee vogels op nesten op geringe afstand van elkaar aan dezelfde balk langer bleven zitten. De nieuweling was vooral zeer schuchter en bleek een iets kortere staart te hebben. Dus dat moest een vrouwtje zijn. Toen het mannetje haar na een poos even liefdevol benaderde, wist ik dat ze een paar kunnen gaan vormen.

Smachten naar partner

De vier alleenstaande mannetjes hebben zitten nog steeds zonder partner, te smachten naar een nieuwe fase waarin ze samen werken aan het herstel van een oud nest voor eieren en jongen. Twee weken hierop wachten is niet uitzonderlijk, maar de tijd begint wel te dringen. 

Nest aan nienduurbalk

Niet elke dag lukt het me lang op de voet de verrichtingen van de boerenzwaluwen op de delle van Stokkink te volgen. Toch heb ik nog een paar foto's kunnen maken van het paar dat zo druk is met herstel van het oude nest aan de nienduurbalk (boven de grote achterdeur). Prachtige ogen zie ik daarbij glinsteren en aan het snaveltje, waarin ook speitjes geklemd worden, is modder te zien. 

Mannetje bouwt alleen

Zeer druk vliegverkeer was er vanmorgen rond het modderslootje voor boerenzwaluwen, tot groot genoegen van een andere fotograaf. Ook op de delle van Stokkink heerste grote drukte. Een van de vier nog nog alleenstaande mannetjes kon zich onder deze omstandigheden niet bedwingen en is zelf maar in zijn eentje begonnen met het herstellen van een nest. Terwijl het al gevormde paar in eerste instantie vooral sprietjes voor het nest zocht op de stenen en de lemen vloer in het achterhuis, werden die nu ook verzameld langs de weg, tegenover het slootje, waar nog elke morgen twee emmers water in worden geleegd. 

Portret boerenzwaluw

Ik schilder met foto's graag portretten van boerenzwaluwen. Van deze vogel op een draadje in de voormalige koestal maakte ik een aantal foto's, waar ik niet geheel tevreden over was, maar achteraf zag ik ook deze opname. De zwaluw keek me even aan, houdt mijn aandacht vast. 

Op delle en in modder

Boerenzwaluwen kunnen vooral zeer goed vliegen. Hun pootjes zijn niet geschikt voor lang lopen. Toch komen de vogels met nestdrang wel aan de grond. Om sprietjes en modder te verzamelen voor herstel van nest aan de oude balken in het achterhuis Stokkink. Daar trippelen ze over de oude lemen vloer en stenen van de delle. Een beetje pech deze keer dat ook het achterhuis wel eens wordt aangeveegd. Dit ongemak voor hen compenseren wij met de aanleg en het vochtig houden van een modderslootje. Bij het verzamelen van de sprietjes is het altijd vermakelijk te zien hoe de vogels elke keer weer meer in hun bekjes proberen te stoppen dan ze kunnen vervoeren. Er valt nogal eens wat uit. Vier mannetjes kunnen inmiddels alleen nog maar toekijken, omdat ze nog geen partner hebben.